Zanieczyszczenie świetlne na Podhalu – od Chochołowa, przez Zakopane, po Głodówkę

Aleksandra Krzemień, Anna Czaplicka, Zofia Czaplicka, Jakub Bartyzel

Streszczenie w języku polskim


Zanieczyszczenie świetlne stanowi narastający problem środowiskowy. Celem pracy było zbadanie wpływu zachmurzenia oraz pokrywy śnieżnej na poziom zanieczyszczenia światłem nocnego nieba na obszarze Podhala. Pomiary jasności powierzchniowej nieba wykonano w latach 2021–2025 za pomocą mierników Sky Quality Meter (SQM-L) w trakcie sześciu kampanii pomiarowych, obejmujących różne kombinacje warunków atmosferycznych i oświetlenia infrastruktury narciarskiej. Wyniki wskazują, że Zakopane jest głównym źródłem zanieczyszczenia świetlnego w regionie, a poziom jasności nocnego nieba istotnie wzrasta przy występowaniu zachmurzenia lub pokrywy śnieżnej. Największe wartości jasności odnotowano w warunkach jednoczesnego ich występowania, co potwierdza ich kumulatywny wpływ. Znaczący wzrost jasności zaobserwowano również w sąsiedztwie oświetlonych stoków narciarskich. Uzyskane wyniki są zgodne z wcześniejszymi badaniami prowadzonymi w innych regionach Europy i podkreślają potrzebę dalszego monitorowania zanieczyszczenia świetlnego na Podhalu, szczególnie w kontekście sezonowej działalności turystycznej.


Słowa kluczowe


zanieczyszczenie światłem; zachmurzenie; pokrywa śnieżna; SQM; Podhale

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Cinzano, P., Falchi, F., Elvidge, C.D. (2001). The First World Atlas of the Artificial Night Sky Brightness. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 328(3), 689–707. DOI: https://doi.org/10.1046/j.1365-8711.2001.04882.x

Czaja, M., Iwanicki, G., Kołomański, S., Kołton, A., Kotarba, A.Z., Kunz, M., Nawalkowski, P., Skorb, K., Skwarło-Sońta, K., Szlachetko, K., Ściężor, T., Tabaka, P., Żużewicz, K. (2025). Zanieczyszczenie światłem. Identyfikacja i przeciwdziałanie. Poradnik multidyscyplinarny. LPTT.

Hölker, F., Wolter, C., Perkin, E.K., Tockner, K. (2010). Light Pollution as a Biodiversity Threat. Trends in Ecology and Evolution, 25(12), 681–682. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tree.2010.09.007

Jechow, A., Hölker, F. (2019). Snowglow – the Amplification of Skyglow by Snow and Clouds Can Exceed Full Moon Illuminance in Suburban Areas. Journal of Imaging, 5(8), 69. DOI: https://doi.org/10.3390/jimaging5080069

Jechow, A., Kolláth, Z., Ribas, S.J., Spoelstra, H., Hölker, F., Kyba, C.C. (2017). Imaging and Mapping the Impact of Clouds on Skyglow with All-Sky Photometry. Scientific Reports, 7(1), 6741. DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-017-06998-z

Karpińska, D., Kunz, M. (2023). Relationship Between the Surface Brightness of the Night Sky and Meteorological Conditions. Journal of Quantitative Spectroscopy and Radiative Transfer, 306, 108621. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jqsrt.2023.108621

Kolláth, Z. (2010). Measuring and Modelling Light Pollution at the Zselic Starry Sky Park. Journal of Physics: Conference Series, 218(1), 012001. DOI: https://doi.org/10.1088/1742-6596/218/1/012001

Kołomański, S., Mikołajczyk, P.J., Kotysz, K., Łojko, P. (2022). Jakość nocnego nieba w obserwatoriach astronomicznych na podstawie monitoringu prowadzonego przez sieć ALPS. W: P. Tabaka (red.), Sztuczne światło nocą. Między zagrożeniem a rozwojem (s. 201–219). Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej. DOI: https://doi.org/10.34658/9788366741461

Posch, T., Binder, F., Puschnig, J. (2018). Systematic Measurements of the Night Sky Brightness at 26 Locations in Eastern Austria. Journal of Quantitative Spectroscopy and Radiative Transfer, 211, 144–165. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jqsrt.2018.03.010

Puschnig, J., Wallner, S., Schwope, A., Näslund, M. (2023). Long-Term Trends of Light Pollution Assessed from SQM Measurements and an Empirical Atmospheric Model. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 518(3), 4449–4465. DOI: https://doi.org/10.1093/mnras/stac3003

Stare, J., NASA (2024). Light Pollution Map: Black Marble Nighttime Lights Product. Online: https://www.lightpollutionmap.info (dostęp: 8.09.2025).

Ściężor, T. (2018). Naturalne i antropogeniczne czynniki łuny świetlnej nocnego nieba. Wydawnictwo PK.

Ściężor, T. (2020). The Impact of Clouds on the Brightness of the Night Sky. Journal of Quantitative Spectroscopy and Radiative Transfer, 247, 106962. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jqsrt.2020.106962

Ściężor, T. (2023). Zanieczyszczenie świetlne na obszarze Parku Krajobrazowego Beskidu Małego. W: M. Kunz (red.), Zanieczyszczenie światłem nocnego nieba – w stronę interdyscyplinarnego poznania, monitoringu i przeciwdziałania (s. 151–169). Wydawnictwo Naukowe UMK.

Ściężor, T., Kubala, M., Kaszowski, W. (2012). Light Pollution of the Mountain Areas in Poland. Archives of Environmental Protection, 38(4), 59–69. DOI: https://doi.org/10.2478/v10265-012-0042-4

Ściężor, T., Czaplicka, A., Kotra, A. (2022). Zanieczyszczenie świetlne na obszarze Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Kosmos, 71(4), 487–496. DOI: https://doi.org/10.36921/kos.2022_2866

Ściężor, T., Czaplicka, A., Czaplicka, Z. (2024). Light Pollution in the Tatra National Park. Archives of Environmental Protection, 50(4), 22–30. DOI: https://doi.org/10.24425/aep.2024.152892




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/b.2026.81.0.%25p
Data publikacji: 2026-04-27 12:41:12
Data złożenia artykułu: 2025-11-18 17:00:32


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Aleksandra Krzemień, Anna Czaplicka, Zofia Czaplicka, Jakub Bartyzel

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.