Email this article When the Canon Starts to Play: On the Functions of Digital Media in the School Interpretation of Set Texts
Abstract
The article examines the functions of digital media in upper-secondary Polish language and literature education, with particular emphasis on the interpretation of compulsory reading. It takes as its point of departure a hermeneutic understanding of tradition as a space of meaning and a condition of understanding. The author argues that digital tools are didactically justified only when they remain subordinate to the aims of literary education. Rather than replacing reading, they lead students back to the text, and their educational value depends on a clear distinction between activation and interpretation. The theoretical discussion is complemented by examples drawn from Adam Mickiewicz’s Forefathers’ Eve, Part III and Bolesław Prus’s The Doll. Digital technologies do not generate the meaning of a literary work, but they can help create educational situations conducive to a deeper understanding of literature.
Keywords
Full Text:
PDF (Język Polski)References
Bartoszyński, K. (1991). Interpretacja – „niekończące się zadanie”. Przykład „Lalki” Bolesława Prusa. W: Powieść w świecie literackości. Szkice (s. 45–56). Warszawa: IBL PAN.
Baudysz, T. (2015). „Lalka” – „Ludzie bezdomni”. Z zagadnień tragizmu bohaterów. Ogrody Nauk i Sztuk, (5), 466–471. DOI: 10.15503/onis2015.466.471.
Białomyzy, J. (2017). Gry jako nowa forma edukacji. W: K. Andruczyk, E. Gorlewska, K. Korotkich (red.), Szkice o pograniczach języka, filozofii i literatury (s. 241–248). Białystok: Instytut Filologii Polskiej, Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku.
Bronk, A. (1988). Rozumienie, dzieje, język. Filozoficzna hermeneutyka H.-G. Gadamera. Lublin: KUL.
Budrewicz, Z. (2012). Odbiorca szkolnej lektury jako podmiot doświadczający. W: K. Biedrzycki, A. Janus-Sitarz (red.), Doświadczenie lektury. Między krytyką a dydaktyką literatury (s. 63–73). Kraków: Universitas.
Chmielowski, F. (1993). Sztuka, sens, hermeneutyka. Filozofia sztuki H.-G. Gadamera. Kraków: Wydawnictwo UJ.
Chrząstowska, B. (1978). Polonistyka szkolna w procesie komunikacji literackiej. Warszawa: WSiP.
Gadamer, H.-G. (2004). Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej. Warszawa: PWN.
Gadamer, H.-G. (2007). Estetyka i hermeneutyka. Warszawa: Wydawnictwo Oficyny Naukowej.
Gadamer, H.-G. (2008). Rozum, słowo, dzieje. Warszawa: PWN.
Głowiński, M. (1980). Szkolna historia literatury. Wprowadzenie w tradycję. W: B. Chrząstowska, T. Kostkiewiczowa (red.), Olimpiada Literatury i Języka Polskiego (s. 100–108). Warszawa: WSiP.
Granito, M., Chernobilsky, E. (2012). The Effect of Technology on a Student’s Motivation and Knowledge Retention. NERA Conference Proceedings, 17, 1–22.
Janus-Sitarz, A. (2012). Przyjemność i odpowiedzialność w lekturze. O praktykach czytania literatury w szkole. Kraków: Universitas.
Janus-Sitarz, A. (2018). Uważność i żarliwość lektury a „duch nowej humanistyki”. Polonistyka. Innowacje, (7), 3–10. DOI: 10.14746/pi.2018.7.1.
Janus-Sitarz, A. (2019). Lektury w ręku nauczyciela. Perspektywa polska i zagraniczna. Kraków: Universitas.
Jaskółowa, E. (2015). „Dziady. Część III” Adama Mickiewicza. Z warsztatu dydaktyka literatury. Wiek XIX. Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, 8, 639–650. DOI: 10.18318/wiekxix.2015.35.
Jenkins, H. (2007). Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Jeznach, K., Kulesza-Kowalkiewicz, A. (2024). Zagadkowy język polski. Escape roomy w kształceniu polonistycznym. Poradnik metodyczny dla nauczycieli języka polskiego. Siedlce: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Kultury Regionalnej i Badań Literackich im. Franciszka Karpińskiego.
Kijak-Furczyńska, D. (2023). Gry komputerowe jako skuteczna pomoc dydaktyczna w trakcie prowadzenia lekcji języka polskiego. W: Z. Dacko-Pikiewicz, K. Szczepańska-Woszczyna (red.), Interdyscyplinarne prace studentów i doktorantów Akademii WSB (t. 3; s. 170–181). Dąbrowa Górnicza: Wydawnictwo Naukowe Akademii WSB.
Kłakówna, Z.A. (2003). Przymus i wolność. Projektowanie procesu kształcenia kulturowej kompetencji. Kraków: Universitas.
Koziołek, R. (2016). Dobrze się myśli literaturą. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
Markiewicz, H. (2004). Co się stało z „Lalką”? W: Przygody dzieł literackich (s. 117–158). Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.
Mickiewicz, A. (1984). Dziady, cz. III. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo.
Myrdzik, B. (2006). Zrozumieć siebie i świat. Szkice i studia o edukacji polonistycznej. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Nycz, R. (2012). Poetyka doświadczenia. Teoria, nowoczesność, literatura. Warszawa: IBL PAN. DOI: 10.4000/books.iblpan.788.
Nycz, R. (2023). O co chodzi w antropologii literatury i dlaczego to jest ważne dla wszystkich uprawiających badania literackie. Perspektywa subiektywna. Teksty Drugie, (3), 12–29. DOI: 10.18318/td.2023.3.2.
Podemska-Kałuża, A. (2018). Gamifikacja w edukacji polonistycznej: od modelu teoretycznego do praktyki szkolnej. General and Professional Education, (4), 29–34.
Postman, N. (2002). Zabawić się na śmierć. Dyskurs publiczny w epoce show-businessu. Warszawa: Wydawnictwo Muza.
Prajzner, K. (2022). Między grami a literaturą. Wokół książki Michała Dawida Żmudy: „Zgrywanie literatury. Intermedialne związki gier komputerowych z literackością”. Zagadnienia Rodzajów Literackich, (4), 221–226. DOI: 10.26485/ZRL/2022/65.4/10.
Prus, B. (1986). Lalka. Warszawa: PIW.
Rosner, K. (1991). Hermeneutyka jako krytyka kultury: Heidegger, Gadamer, Ricoeur. Warszawa: PIW.
Samborska-Kukuć, D. (2012). Moje czytanie „Lalki”. Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, (1), 171–178. DOI: 10.18778/2299-7458.01.19.
Uryga, Z. (1996). Godziny polskiego. Z zagadnień kształcenia literackiego. Warszawa–Kraków: PWN.
Witkowska, A. (1975). Mickiewicz. Słowo i czyn. Warszawa: PWN.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/en.2026.11.123-136
Date of publication: 2026-10-22 09:21:35
Date of submission: 2025-09-16 23:06:03
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio N – Educatio Nova
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.