Uwagi o historii przekładów małych form prozatorskich Bolesława Prusa

Iwona Przybysz

Streszczenie w języku polskim


Artykuł omawia recepcję zagraniczną małych form prozatorskich Bolesława Prusa (ze szczególnym uwzględnieniem drugiej połowy XIX i początku XX wieku), rozumianą jako proces pojawiania się i publikowania przekładów tych utworów na języki obce. Przedstawia dynamikę pojawiania się i publikacji tłumaczeń, uwzględniając częstotliwość ich ukazywania się w różnych kręgach językowych i kulturowych, odstępy czasowe między wydaniami polskimi a przekładami, a także analizuje, w jakich miejscach ukazywały się przekłady. Wyniki tych analiz stanowią odzwierciedlenie zależności między kulturą polską a innymi polisystemami literackimi (przede wszystkim w kwestii stosunkowo dużego i wczesnego zainteresowania jego twórczością w Europie Środkowej i Wschodniej oraz późniejszej, nieraz zapośredniczonej jej recepcji w Europie Zachodniej i reszcie świata), a także pozwalają na pokazanie czynników służących budowaniu obrazu twórczości Prusa za granicą.


Słowa kluczowe


Prus Bolesław; przekłady; małe formy prozatorskie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bersano Begey, Marina (oprac.). (1965). Le piú belle pagine della letteratura polacca. Milano: Nuova Accademia Editrice.

Bieńkowska, Danuta (oprac.) (1975). Meeting Polish writers. An Anthology of Polish prose covering the years 1863–1939. An annotated reader and glossary. Toronto: Polish Alliance Press.

Bobrowska, Barbara. (2003). Małe narracje Prusa. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Budrewicz, Tadeusz. (2014). Symetria w nowelach Bolesława Prusa. Wiek XIX., VII, s. 61–83.

Bujnak, Petar. (2016). Próba apologii badań nad recepcją literacką. Postscriptum Polonistyczne, 2, s. 85–95.

Burdelski, Marceli. (1999). 50 lat stosunków Polski z CHRL – rys historyczny. Azja i Pacyfik, 2, s. 86–101.

Choi, Sung-Eun (Czoj, Eestera). (2010). Przekłady literatury polskiej w Korei. Postscriptum Polonistyczne, 2, s. 67–83.

Cudak, Romualda. (2024). Obecności. Prolegomena do tematu o zagranicznej recepcji literatury polskiej. Tematy i Konteksty, 14, s. 13–36.

Even-Zohar, Itamar. (2009). Miejsce literatury tłumaczonej w polisystemie literackim. W: Piotr Bukowski, Magda Heydel (oprac.), Współczesne teorie przekładu. Antologia (s. 195–203). Kraków: Wydawnictwo Znak.

Fabre, Jean. (1988). Przedmowa do „Lalki”. W: Edward Pieścikowski (red.), Prus. Z dziejów recepcji twórczości (s. 419–423). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Georgijević, Kosta. (1988). Przedmowa do „Lalki”. W: Edward Pieścikowski (red.), Prus. Z dziejów recepcji twórczości (s. 403–409). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Heilbron, Johan. (1999). Book translations as a cultural world-system. European Journal of Social Theory, 2, s. 429–444.

Heilbron, Johan, Sapiro, Gisèle. (2007). Outline for a Sociology of Translation: Current Issues and Future Prospects. W: Michaela Wolf, Fukari Alexandra (red.), Constructing a Sociology of Translation (s. 93–107). Amsterdam: John Williams Publishing Company.

Jarmuszkiewicz, Anna. (2014). Współczesne badania nad recepcją literacką w kontekście literatury światowej oraz pamięci kulturowej. W: Aleksandra Jastrzębska (red.), Mapy świata, mapy ciała. Geografia i cielesność w literaturze (s. 15–32). Kraków: Wydawnictwo Libron.

Kieniewicz, Jan. (2008). Polski los w imperium rosyjskim jako sytuacja kolonialna. W: Jan Kieniewicz, Ekspansja, kolonializm, cywilizacja (s. 244–262). Warszawa: Wydawnictwo DiG.

Kulczycka-Saloni, Janina. (1969). Nowelistyka Bolesława Prusa. Warszawa: Czytelnik.

Krejčí, Karel. (1988). Przedmowa do „Faraona”. W: Edward Pieścikowski (red.), Prus. Z dziejów recepcji twórczości (s. 397–403). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Li, Yinan. (2015). Recepcja literatury polskiej w Chinach. Wybrane zagadnienia. Praca doktorska. Katowice: Uniwersytet Śląski.

Lubczyńska-Jeziorna, Elżbieta. (2007). Gatunki literackie w twórczości Bolesława Prusa. Wrocław: Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Agencja Wydawnicza a linea.

Paloff, Benjamin. (2008). Czy fraza „Polish literature” oznacza „literaturę polską”? (Problem teorii recepcji i nie tylko…). Wielogłos, 2, s. 53–64.

Prus, Bolesław. (1884). Na wakacjach. W: Na pomoc. Wydawnictwo zbiorowe na korzyść powodzian. [Warszawa]: M. Zienkiewicz.

Prus, Bolesław. (2017). Korespondencja. Tom 1. Listy Bolesława Prusa. Lublin: Wydawnictwo Episteme.

Prus, Bolesław. (2020). Racconti da un paese che non c’è. Venezia: Marsilio.

Scherer-Virski, Olga (red.). (1955). The Polish modern short story.

Mouton: S.-Gravenhage.

Szymański, Maciej. (2015). Tłumaczenie polskich związków frazeologicznych w bułgarskim przekładzie „Faraona” Bolesława Prusa. Slavia Occidentalis, 72/1, s. 201–217.

Święch, Jerzy. (2021). Przekład na warsztacie badacza literatury. W: Jerzy Święch, Z historii i poetyki przekładu (s. 9–24). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Tokarzówna, Krystyna, Fita, Stanisław. (1969). Bolesław Prus (1847–1912). Kalendarium życia i twórczości. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Trochimiuk, Krzysztof. (2016). Językowe wykładniki emocji w angielskim przekładzie „Lalki” Bolesława Prusa. Nowy Targ: Podhalańska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Targu.

Trzynadlowski, Jan. (1977). Małe formy literackie. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Żabicki, Zbigniew (red.). (1960). Polish Short Stories. Warszawa: Polonia.

Żabski, Tadeusz. (2014). Małe formy literackie Bolesława Prusa. W: Bolesław Prus, Pisma wszystkie. Humoreski, nowele, opowiadania. Tom I: 1864–1874 (s. 9–23). Lublin: Wydawnictwo Episteme.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ff.2026.44.1.103-115
Data publikacji: 2026-10-12 14:11:17
Data złożenia artykułu: 2026-02-14 15:22:56


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Iwona Przybysz

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.