Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)
Czasopismo Annales UMCS, sec. G (Ius) jest recenzowanym czasopismem o długiej tradycji wydawniczej, sięgającej 1954 r., oraz aktywnej wymianie międzynarodowej. Jest to periodyk znany i ceniony w środowisku akademickim oraz wśród przedstawicieli poszczególnych zawodów prawniczych (sędziów, adwokatów, radców prawnych, prokuratorów, notariuszy). Wersją pierwotną czasopisma jest wersja elektroniczna. W wykazie czasopism naukowych ogłoszonym komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 17 lipca 2023 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)” otrzymało 70 pkt (poz. w tabeli: 32327). W wykazie czasopism naukowych ogłoszonym komunikatem Ministra Nauki z dnia 5 stycznia 2024 r. w sprawie wykazu czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius)” otrzymało 20 pkt (poz. w tabeli: 32327). Artykuły są udostępniane na licencji Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY). Od 2021 roku czasopismo ukazuje się tylko w wersji elektronicznej. ISSN: 0458-4317 e-ISSN: 2449-8505 Współczynnik odrzuceń nadsyłanych artykułów: ok. 20% Zapraszamy do śledzenia czasopisma Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska sectio G (Ius) na platformie Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61591965802394
Pełny tekst licencji tutaj. Autorzy zachowują prawa autorskie do swojej publikacji.
Prawa autorskie (c) 2025 Anna Adamczyk http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Reforma administracyjna w Królestwie Polskim po powstaniu styczniowym – przebieg i konsekwencje
Reforma administracyjna w Królestwie Polskim po powstaniu styczniowym (1863–1864) miała na celu pełną integrację regionu z Imperium Rosyjskim. Po niepowodzeniu polskich starań o autonomię władze rosyjskie systematycznie centralizowały zarządzanie, rozwiązując polskie instytucje i zastępując urzędników Rosjanami. Kluczowe reformy obejmowały zniesienie Sekretariatu Stanu Królestwa Polskiego, Rady Stanu i różnych komisji rządowych. Powołano nowe organy administracyjne, takie jak Komitet do Spraw Królestwa Polskiego i Komitet Urządzający, które miały nadzorować zarządzanie i unifikację prawną. Kraj został podzielony na nowe gubernie i powiaty, zwiększając rosyjską kontrolę nad lokalną administracją. Reformy dotyczyły również polskiego społeczeństwa, osłabiając inteligencję i zwiększając nadzór policyjny. Do 1876 r. reforma administracji była prawie zakończona, a Królestwo było coraz częściej nazywane Krajem Nadwiślańskim, co symbolizowało jego zmniejszoną autonomię. Proces ten był zbieżny z podobnymi rosyjskimi działaniami w Finlandii, odzwierciedlając szerszą imperialną politykę unifikacji.
Prawa autorskie (c) 2025 Kamil Bradliński http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2024 r. (I ACa 471/22) dotyczącego uprawnienia zarządcy przymusowego, ustanawianego na podstawie art. 292a k.p.k., do skorzystania z roszczenia ekscydencyjnego
Glosowany wyrok dotyczy uprawnienia zarządcy przymusowego, ustanawianego na podstawie art. 292a k.p.k., do skorzystania z roszczenia ekscydencyjnego. Sąd Apelacyjny w Krakowie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania z uwagi na zaistnienie przesłanki nierozpoznania istoty sprawy. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny przedstawił interesującą tezę, że zarządca przymusowy ma prawo do samodzielnego skorzystania z roszczenia ekscydencyjnego co do składnika stanowiącego element zabezpieczonej masy majątkowej, niezależnie od takiego uprawnienia po stronie zarządzającego majątkiem przedsiębiorcy. Autorka podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego co do przyznania zarządcy przymusowemu legitymacji zarówno czynnej, jak i biernej w postępowaniach dotyczących zabezpieczonego przedsiębiorstwa. Wątpliwości budzi natomiast niejednoznaczne stanowisko Sądu Apelacyjnego w zakresie pozostawienia możliwości sprawowania zarządu przez przedsiębiorcę.
Prawa autorskie (c) 2025 Ewelina Foryt http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Sprawozdanie z Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Społeczne wymiary ryzyka – kulturowe aspekty bezpieczeństwa”
Prawa autorskie (c) 2025 Krzysztof Jurek http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Wpływ wyroku kasatoryjnego z powodu nienależytej obsady sądu na ważność czynności procesowych. Rozważania na tle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (artykuł dyskusyjny)
Nienależyta obsada sądu stanowi jedną z bezwzględnych przyczyn odwoławczych w procesie karnym. Ziszczenie się tej okoliczności prowadzi do uchylenia wyroku. Przyjmuje się, że każda bezwzględna przyczyna odwoławcza konstytuuje niewzruszalne domniemanie prawne, zgodnie z którym wyrok taki jest wadliwy i nie może funkcjonować w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 442 § 2 k.p.k. sąd a quo może w ponownym postępowaniu pierwszoinstancyjnym poprzestać na ujawnieniu dowodów, które nie miały wpływu na uchylenie wyroku. Wątpliwości budzi jednak, czy nienależyta obsada sądu stanowi okoliczność, o której mowa we wspomnianym przepisie. W opracowaniu poddano więc analizie, w jakim zakresie sąd w ponownym postępowaniu pierwszoinstancyjnym może bazować na czynnościach procesowych dokonanych uprzednio przez sąd meriti. Rozważania przeprowadzono na tle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.
Prawa autorskie (c) 2025 Krystian Kurkowski http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Koło gospodyń wiejskich – zarys problematyki
Celem artykułu jest przedstawienie kół gospodyń wiejskich jako formy organizacji społecznej poprzez przybliżenie rysu historycznego tych form zrzeszania się, zakresu ich działalności i form finansowania. W opracowaniu przeanalizowano formalno-prawne aspekty funkcjonowania kół gospodyń wiejskich w Polsce, a także omówiono zmiany wynikające z wejścia w życie ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich. Wykorzystano metodę dogmatyczną, uzupełnioną przez metodę historycznoprawną.
Prawa autorskie (c) 2025 Magdalena Łukawska-Malicka http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Kierowanie urzędem jako narzędzie realizacji dobra wspólnego. Wybrane zagadnienia
Celem artykułu jest próba określenia, w jaki sposób kierownik urzędu może wpływać na skuteczność realizacji dobra wspólnego. Zdefiniowano pojęcia zarządzania, urzędu, sprawiedliwości organizacyjnej, dobra wspólnego oraz struktury organizacyjnej, wskazując te przyjęte na potrzeby opracowania. Przedstawiono wybrane teorie zarządzania. Wyjaśniono, czym są funkcje kierownicze w organizacjach, biorąc pod uwagę te, które obejmują planowanie, organizowanie, motywowanie i kontrolowanie jako właściwe w zarządzaniu urzędem. Omówiono koncepcje stylów zarządzania w administracji, wskazując klasyczne i obecnie dominujące. Zwrócono uwagę na możliwości kierownika urzędu w zakresie jego wpływu na strukturę organizacyjną samego urzędu i zatrudnionych w nim osób. W podsumowaniu podkreślono, że skuteczność realizacji dobra wspólnego, przejawiająca się w realizacji norm prawa administracyjnego materialnego, zależy od świadomości kierownika urzędu co do zadań realizowanych przez organ przy pomocy urzędu, stworzenia odpowiedniej struktury organizacyjnej oraz stosowanej uczciwej polityki personalnej.
Prawa autorskie (c) 2025 Andrzej Mącznik http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Konwalidacja czynności wniesienia pisma procesowego drogą elektroniczną. Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r. (III CZ 427/22)
W glosowanym postanowieniu Sąd Najwyższy stwierdził nieprawidłowość dotychczas przyjętej praktyki drukowania przez pracowników sądu pism procesowych wnoszonych drogą elektroniczną w sytuacjach niewskazanych przez prawo. Sąd Najwyższy uznał, że wspomniane czynności są niezgodne z przepisami prawa, odchodząc tym samym od dotychczasowej wykładni przepisów, dopuszczającej konwalidację wadliwego wniesienia pisma, wyrażonej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012 r. (III CZP 9/12), a także wskazał na potencjalne niebezpieczeństwa wynikające z przyjęcia owej praktyki. Niniejsza glosa, o charakterze krytycznym, ma istotne znaczenie dla procedury cywilnej ze względu na konieczność ochrony konstytucyjnego prawa do sądu, które może zostać naruszone przez rygorystyczne i formalistyczne podejście do pism wnoszonych drogą elektroniczną.
Prawa autorskie (c) 2025 Michał Kazimierz Osipiuk http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Procedura ubiegania się o wydanie dokumentu paszportowego osobie małoletniej – zagadnienia praktyczne
Zasady ubiegania się o dokument paszportowy dla małoletniego reguluje ustawa z dnia 13 listopada 2022 r. o dokumentach paszportowych. Podobnie jak w przypadku osób dorosłych, dziecko musi być obywatelem polskim, przedstawić zdjęcie spełniające ustawowe wymagania oraz uiścić opłatę za wydanie dokumentu. Obecne czasy charakteryzują się dużą liczbą skomplikowanych sytuacji prawnorodzinnych małoletnich. Nierzadko organowi paszportowemu trudność sprawia ustalenie osób uprawnionych do wyrażenia zgody na wydanie dokumentu dla dziecka. Konieczna jest więc analiza aktu urodzenia małoletniego, a często także orzeczeń sądowych dotyczących władzy rodzicielskiej. Konieczne może okazać się również wystąpienie do sądu o rektyfikację orzeczenia, gdy trudno jest ustalić zakres ograniczenia władzy rodzicielskiej.
Prawa autorskie (c) 2025 Magdalena Sajkowska http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Międzykulturowość, wielokulturowość oraz procesy migracyjne ludności
W dzisiejszym zglobalizowanym świecie tematy związane z międzykulturowością, wielokulturowością i procesami migracyjnymi ludności stają się coraz bardziej istotne i aktualne. Można odnieść wrażenie, że współczesne społeczeństwa zmierzają coraz częściej ku wielokulturowości, co wynika z różnorodnych procesów migracyjnych, powodowanych przez różne czynniki: społeczne, ekonomiczne, polityczne, prawne, środowiskowe, kulturowe oraz te, które związane są z zachwianiem poczucia bezpieczeństwa i stanowią element zagrożenia zarówno dla człowieka jako jednostki (obywatela), jak i dla społeczeństwa. Miejsce i przestrzeń to kategorie mające znaczenie dla wielu dyscyplin naukowych, wyznaczają bowiem schematy poznawania i rozumienia otoczenia. Komunikacja między- i wielokulturowa wiąże się również z asymilacją mniejszości (outsiderów), rytuałami, stereotypami, gestami, ubiorem (powierzchownością) oraz symbolami niosącymi „zakodowaną” treść. Zjawiska migracji i emigracji mogą stanowić zwierciadło, w którym odbijają się aktualne wydarzenia zachodzące na świecie – w poszczególnych państwach, ich ustroju, bezpieczeństwie, polityce, gospodarce oraz w funkcjonowaniu społeczeństwa jako zbiorowości i człowieka jako jednostki. Współcześnie można zaobserwować wzmożone zainteresowane tematyką kulturowości, międzykulturowości, wielokulturowości, a w konsekwencji migracji ludności. Widoczny jest dyskurs – naukowy, polityczny, prawny, medialny – dotyczący tych zjawisk społecznych. Integracja i asymilacja są kulturowymi pojęciami zarówno w badaniach interdyscyplinarnych i naukowych, jak i w debatach publicznych, których przedmiot stanowi funkcjonowanie społeczeństw ponowoczesnych, cechujących się różnorodnością. Między- i wielokulturowość to zjawiska tożsamościowe, ideologiczne, edukacyjne, poznawcze, regulujące kwestie współistnienia na obszarze określonego terytorium różnych kultur i interakcji społecznych, które co do zasady przebiegają w sposób dynamiczny.
Prawa autorskie (c) 2025 Patrycja Sołtysiak http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Przestępstwo znęcania się nad zwierzętami. Analiza prawno-kryminologiczna w świetle badań akt Sądu Rejonowego w Białymstoku
Artykuł zawiera analizę przestępstwa znęcania się nad zwierzętami w świetle badań spraw karnych rozpoznanych przez Sąd Rejonowy w Białymstoku. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem analizy ilościowo-jakościowej akt 38 spraw. Celem było ustalenie charakterystyki sprawców, rodzaju „pokrzywdzonych” zwierząt, najczęstszych form znęcania się, przebiegu postępowania karnego oraz stosowanych kar. Uzyskane wyniki pozwalają na sformułowanie kilku istotnych wniosków, z których najważniejszy wskazuje na konieczność wprowadzenia zmian legislacyjnych oraz modyfikacji polityki karania w celu skuteczniejszej realizacji funkcji prewencyjno-wychowawczej kary.
Prawa autorskie (c) 2025 Kinga Suchnicka http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Odpowiedzialność członka zarządu jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Instytucja orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej uregulowana została w art. 116 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy w ramach wszczętego postępowania zobowiązany jest do zgromadzenia materiału dowodowego i oceny przesłanek warunkujących orzeczenie w powołanym zakresie. Organ prowadzący postępowanie dokonuje oceny, czy w sprawie zachodzą przedmiotowe i podmiotowe przesłanki pozwalające na orzeczenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Na gruncie powołanego przepisu można wyróżnić podlegające ocenie przesłanki pozytywne oraz negatywne orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki. Po stronie przesłanek pozytywnych należy wskazać takie jak upływ terminu płatności zobowiązania podatkowego spółki w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki w całości lub w części. Po stronie przesłanek negatywnych należy wskazać złożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, brak winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, a także wskazanie przez członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W artykule dokonano charakterystyki instytucji orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki, charakteru tej odpowiedzialności oraz przesłanek tę instytucję charakteryzujących, przedstawiając wybrane poglądy doktryny oraz orzecznictwa.
Prawa autorskie (c) 2025 Piotr Szady http://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Procedury przyjęte w mechanizmie szybkiego reagowania w sprawach pracowniczych w umowie handlowej pomiędzy Stanami Zjednoczonymi, Meksykiem i Kanadą. Studium przypadków i lekcje dla Unii Europejskiej
Celem artykułu jest omówienie opartego na sankcjach modelu przepisów pracowniczych w umowach o wolnym handlu (FTAs) przyjętego w Stanach Zjednoczonych na tle unijnego „modelu promocyjnego”, koncentrującego się na dialogu i współpracy. Wykorzystując metodę badania przypadków, autorzy analizują kazusy wynikające z umowy o wolnym handlu między Stanami Zjednoczonymi, Meksykiem i Kanadą (USMCA) oraz procedury przyjęte w ramach mechanizmu szybkiego reagowania w sprawach pracowniczych (RRLM). Wyniki badań m.in. pokazują, że większość spraw w ramach USMCA zakończyła się sukcesem. W artykule wskazano, że Unia Europejska powinna przystępować do negocjacji umów handlowych z twardymi postanowieniami w projektach przedkładanych swoim partnerom oraz powinna trzymać się zarówno warunkowości przedratyfikacyjnej, jak i poratyfikacyjnej, ponieważ może to zwiększyć egzekwowalność postanowień dotyczących pracy w umowach o wolnym handlu.
Prawa autorskie (c) 2025 Aneta Tyc, Robert Siuciński http://creativecommons.org/licenses/by/4.0