Elements of Community Work in Addiction Psychotherapy

Karol Łukowski

Abstract


This article presents a community-based research perspective on addiction psychotherapy, emphasizing the crucial role of the immediate community in the patient’s treatment process. The goal of community-based addiction therapy is to understand the impact of environmental factors on the development, course, and treatment of addiction. This approach integrates the therapeutic process with the patient’s daily life and social environment. It is therefore worthwhile to address the following questions: What is the social functioning of patients experiencing addictive behaviours? What is the role of supportive relationships in the process of sobriety? How influential is the environment on the development, maintenance, and treatment of addiction? The research method used was grounded theory in its classic form, a research approach pioneered by Glaser and Strauss in the 1960s. Data were collected during observations of group therapy sessions in two outpatient addiction treatment centres. The study lasted three years (for the purposes of a dissertation) and involved 40 observational notes; four of the observational notes from the group therapy sessions are used in this article. The results indicate that community support is a significant factor in the effectiveness of psychotherapy, which focuses on engaging loved ones, collaborating with local institutions, and participating in self-help groups. Integrating community interventions with individual psychotherapy was found to prolong the longevity of treatment outcomes. These results support the inclusion of community interventions as a regular component of addiction treatment.

Keywords


elements; community; work; psychotherapy; addiction

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Bańka, A. (2018). Psychologia środowiskowa jakości życia i innowacji społecznych. Poznań: SPiA.

Bańka, A. (2002). Społeczna psychologia środowiskowa. Warszawa: Scholar.

Bauman, T., Pilch, T. (2010). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Brągiel, J. (2017). Zaniedbanie jako kategoria przemocy – przejawy i konsekwencje doświadczane przez dziecko. W: B. Górnicka (red.), Zaniedbanie dziecka. Wybrane aspekty zjawiska (s. 22–23). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Czabała, J.C. (2013). Czynniki leczące w psychoterapii. Krótkie wykłady z psychologii. Warszawa: PWN.

Doktór, K. (1964). Przedsiębiorstwo przemysłowe. Studium socjologiczne Zakładów Przemysłu Metalowego H. Cegielski. Warszawa: Książka i Wiedza.

Flick, U. (2010). Projektowanie badań jakościowych. Warszawa: PWN.

Formański, J. (2004). Psychologia środowiskowa. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Glaser, B.G., Strauss, A.L. (1967). The Discovery of Grounded Theory: Strategies for Qualitative Research, Aldine. Chicago: Aldine Publishing Company.

Glaser, B.G, Strauss, A.L. (2009). Odkrywanie teorii ugruntowanej . Kraków: Nomos.

Goniewicz, M., Goniewicz, K. (2011). Przemoc wobec dzieci. Aspekty etyczno-prawne. Lublin: Via Medica.

Hobfoll, S.E. (2002). Social and Psychological Resources and Adaptation. Review of General Psychology, 6, 307–324.

Johnson, J.R. (1992). Social Encyclopedia of Sociology. New York: Macmillan Publishing Co. vol. 4.

Kenrick, D.T, Neuberg, S.L., Caldini, R.B. (2006). Psychologia społeczna. Rozwiązane tajemnice. Gdańsk: GWP.

Kolankiewicz, M. (2012). Zaniedbywanie dzieci. Dziecko Krzywdzone, 2(39), 81–94.

Konecki, K. (2000). Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: PWN.

Kozłowska, E., Łukowski, W. (2014). Jak badać zmianę społeczną w małych miastach. Próba sformułowania założeń badawczych. Warszawa: Zoon Polikon.

Levin, J.D. (1991). Treatment of Alcoholism and Other Addictions. A Self-Psychology Approach . New Jersey: Jason Aronson.

Marynowicz-Hetka, E. (2009). Pedagogika społeczna. Podręcznik akademicki 1. Warszawa: PWN.

Mikołajczuk, M. (2023). Przeciwdziałanie przemocy i uzależnieniom. Warszawa: FNWPM.

Mellibruda, J., Sobolewska-Mellibruda, Z. (2006). Integracyjna psychoterapia uzależnień. Teoria i praktyka. Warszawa: IPZ i PTP.

Modrzyński, R. (2024). Pokonać uzależnienie. Praktyczne umiejętności dla osób zmagających się z uzależnieniem na podstawie terapii poznawczo-behawioralnej. Warszawa: Difin.

Ostaszewski, K., Okulowicz-Kozaryn, K. (2016). Jak zadbać o jakość w profilaktyce. System rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego. Warszawa: ETOH.

Parka, C. (2006). Wpływ społeczny. Elementy psychologii społecznej . Józefów: WSGE.

Piasecka, M. (2015). Środowiskowe ograniczenie czynników ryzyka uzależnienia młodzieży szkolnej od substancji psychoaktywnych. Kraków: WAM.

Popiołek, K. (1996). Wsparcie społeczne, zarys problematyki. W: K. Popiołek (red.), Psychologia pomocy. Wybrane zagadnienia (s. 30–45). Katowice: WUŚ.

Płuska, K. (2018). Trening umiejętności osobistych i społecznych, 10 rozdziałów, testy i ćwiczenia. Wydanie własne.

Rick, H. (2025). Sztuka budowania dobrych relacji. Jak wyrażać swoje potrzeby, rozwiązywać konflikty i dbać o równowagę. Gdańsk: GWP.

Seligman, M. (2005). Prawdziwe szczęście. Poznań: WMR.

Spencer, C., Gee, K., Sutton, J. (2009). The Roots and Branches of Environmental Psychology. The Psychologist, 22, 180–183.

Stachak, S. (2006). Podstawy metodologii nauk ekonomicznych. Warszawa: Książka i Wiedza.

Strelau, J. (2005). Psychologia. Podręcznik akademicki. Jednostka w społeczeństwie i elementy psychologii stosowanej. Gdańsk: GWP.

Strelau, J., Doliński, D. (2021). Psychologia akademicka, t. 2. Gdańska: GWP.

Szczepański, J. (1969). Socjologia. Rozwój problematyki i metod. Warszawa: PWN.

Szmidt, J. (2024). System monitorowania leczenia uzależnień od narkotyków. Warszawa: KCPU.

Śliwińska, A. (2019). Formy i metody kształcenia w zakresie przedsiębiorczości w szkole podstawowej. W: T. Rachwał (red.), Kształtowanie kompetencji przedsiębiorczych (s. 159–160). Warszawa: Wydawnictwo FRSE.

Tepperwein, K. (2004). Moc kreatywnej wyobraźni. Stwarzaj swoje życie. Łódź: Ravi.

Tokarska, A. (2023). Rozwój zasobów intrapsychicznych, jak budować wsparcie emocjonalne, poznawcze, instrumentalne dla dzieci i młodzieży. Warszawa: FNWPM.

Tomaszewski, T. (1976). Psychologia. Warszawa: PWN.

Watson, J.B. (1990). Behawioryzm oraz psychologia jak widzi ją behawiorysta. Warszawa: PWN




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/j.2026.39.2.7-24
Date of publication: 2026-08-07 08:47:50
Date of submission: 2026-01-15 14:25:51


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Karol Łukowski

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.