Wyślij tekst przez e-mail 
Europejska Współpraca Terytorialna wobec etniczności: projekty Interreg jako narzędzia integracji mniejszości
Streszczenie w języku polskim
Celem artykułu jest analiza sposobów ujmowania zagadnień związanych z etnicznością i mniejszościami etnicznymi w projektach realizowanych w ramach unijnego instrumentu wspierającego współpracę transgraniczną (Interreg). Główne pytanie badawcze brzmi: w jaki sposób projekty Interreg odnoszą się do kwestii etniczności i integracji mniejszości? Postawiono trzy hipotezy: (1) etniczność traktowana jest głównie jako zasób kulturowy; (2) typ programu wpływa na sposób ujęcia tematyki etnicznej; (3) programy postkonfliktowe częściej zawierają komponenty edukacji obywatelskiej i dialogu. Badanie opiera się na analizie jakościowo-ilościowej 211 projektów zawierających odniesienia do etniczności, wyodrębnionych z bazy danych KEEP.eu. Projekty przypisane do typów programów (m.in. IPA CBC, PEACE, ENI CBC, Interreg CBC), zostały zakodowane tematycznie. Wyniki potwierdzają dominację narracji kulturowej: etniczność postrzegana jest jako element dziedzictwa i tożsamości. Zróżnicowanie podejścia zależne jest od charakteru programu i kontekstu geograficznego – bardziej polityczne w regionach postkonfliktowych, bardziej symboliczne wewnątrz Unii Europejskiej (UE). Wartości UE (równość, integracja, prawa mniejszości) są obecne, lecz najczęściej w formie deklaratywnej. Artykuł zawiera rekomendacje służące wzmocnieniu potencjału Interreg jako instrumentu spójności społecznej i równości.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Brubaker, R. 2004. Ethnicity Without Groups, Harvard University Press, Cambridge – London.
Chabasińska, A. 2017. Łotewska polityka etniczna, [in:] Między tolerancją a niechęcią. Polityka współczesnych państw europejskich wobec migrantów i mniejszości, A. Adamczyk, A. Sakson, C. Trosiak (eds.), Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
Chałupczak, H., Browarek, T. 1998. Mniejszości narodowe w Polsce: 1918–1995, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.
Czaja, J. 2008. Kulturowe czynniki bezpieczeństwa, Oficyna Wydawnicza AFM Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne, Kraków.
Diez, T. 2005. Constructing the Self and Changing Others: Reconsidering “Normative Power Europe”, “Millennium”, vol. 33(3), pp. 613–636.
Dolzblasz, S. 2010. Uwarunkowania przyrodnicze we współpracy transgranicznej finansowanej z funduszy UE w Polsce, “Problemy Ekologii Krajobrazu”, vol. 26, pp. 25–35.
European Commission. 2020. Interreg 30 Years, https://ec.europa.eu/regional_policy/policy/cooperation/european-territorial/30-years_en (access: 30.06.2025).
European Commission. 2021a. Interreg A – Cross-border cooperation, https://ec.europa.eu/regional_policy/policy/cooperation/european-territorial/cross-border_en (access: 30.06.2025).
European Commission. 2021b. Interreg B – Transnational cooperation, https://ec.europa.eu/regional_policy/policy/cooperation/european-territorial/trans-national_en (access: 30.06.2025).
European Commission. 2021c. Interreg C – Interregional cooperation, https://ec.europa.eu/regional_policy/policy/cooperation/european-territorial/interregional_en (access: 30.06.2025).
European Commission. 2021d. Interreg VI Strand D – Cooperation in the Outermost Regions, https://ec.europa.eu/regional_policy/policy/cooperation/european-territorial/cooperation-outermost-regions_en (access: 30.06.2025).
Giordano, B., Greco, L. 2024. Capturing the achievements made by Interreg? Insights from cross border cooperation between Spain and Portugal, “European Planning Studies”, vol. 32(4), pp. 760–780.
Godlewska, E. 2017. Polityka etniczna Austrii w obliczu kryzysu uchodźczego w Europie, [in:] Między tolerancją a niechęcią. Polityka współczesnych państw europejskich wobec migrantów i mniejszości, A. Adamczyk, A. Sakson, C. Trosiak (eds.), Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań.
Haarich, S.N., Salvatori, G., Toptsidou, M. 2019. Evaluating Interreg programmes. The challenge of demonstrating results and value of european territorial cooperation, “Spatial Foresight Brief”, vol. 10, pp. 1–14, https://www.spatialforesight.eu/files/spatial_theme/spatial/publications/Brief-2019-10_190722.pdf (access: 30.06.2025).
Hughes, J. 2013. Paying for peace: Comparing the EU’s role in the conflicts in Northern Ireland and Kosovo, [in:] EU Conflict Management, J. Hughes (ed.), Routledge, London, DOI: https://doi.org/10.4324/9781315875347.
Jakubowski, A., Bronisz, U., Miszczuk, A. 2020. Polityka Spójności oraz Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa jako narzędzia wsparcia współpracy transgranicznej na wewnętrznych i zewnętrznych granicach Unii Europejskiej, “Roczniki Nauk Społecznych”, vol. 45(3), pp. 73–89, DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rns.2017.45.3-5.
Janusz, G. 2017. Ewolucja polityki imigracyjnej Unii Europejskiej. Od importu siły roboczej do masowego napływu uchodźców, [in:] Między tolerancją a niechęcią. Polityka współczesnych państw europejskich wobec migrantów i mniejszości, A. Adamczyk, A. Sakson, C. Trosiak (eds.), Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań.
KEEP. 2024. KEEP database – EU-funded Interreg projects. https://www.keep.eu (access: 30.06.2025).
Kowalewska, D. 2017. W jakim kierunku zmienia się polska polityka etniczna, [in:] Między tolerancją a niechęcią. Polityka współczesnych państw europejskich wobec migrantów i mniejszości, A. Adamczyk, A. Sakson, C. Trosiak(eds.), Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań.
Kymlicka, W. 1995. Multicultural Citizenship: A Liberal Theory of Minority Rights, Clarendon Press, Oxford.
Kymlicka, W. 2007. Multicultural odysseys, “Ethnopolitics”, vol. 6(4), pp. 585–597.
Manners, I. 2002. Normative power Europe: A contradiction in terms?, “JCMS: Journal of Common Market Studies”, vol. 40(2), pp. 235–258.
Marx, S. 2017. Project management practice in Interreg projects: Reflective analysis and recommendations, “SIMAT Arbeitspapiere”, vol. 09-17-031, pp. 1–45, https://www.econstor.eu/bitstream/10419/173343/1/1011579790.pdf (access: 30.06.2025).
Matuszczyk, M. 2016. Tożsamość we współczesnej literaturze politologicznej. Wybrane problemy, “Res Politicae”, vol. 8(1), pp. 181–206.
Medda-Windischer, R. 2017. Old and new minorities: Diversity governance and social cohesion from the perspective of minority rights, “Acta Universitatis Sapientiae, European and Regional Studies”, vol. 11, pp. 25–42.
Medeiros, E. 2018. Introduction, [in:] European Territorial Cooperation Theoretical and Empirical Approaches to the Process and Impacts of Cross-Border and Transnational Cooperation in Europe, E. Medeiros (ed.), Springer, Cham, https://doi.org/10.1007/978-3-319-74887-0.
Nowińska-Łaźniewska, E., Nowak, P. 2007. Współpraca międzynarodowa w ramach projektów INTERREG III na wybranych przykładach, “Studia Regionalne i Lokalne”, vol. 2(28), pp. 27–45.
Radaelli, C.M. 2003. The Europeanization of Public Policy, [in:] The Politics of Europeanization, K. Featherstone, C.M. Radaelli (eds.), Oxford University Press, Oxford, DOI: https://doi.org/10.1093/0199252092.003.0002.
Reitel, B., Wassenberg, B., Peyrony, J. 2018. The INTERREG experience in bridging European territories. A 30-year summary, [in:] European Territorial Cooperation: Theoretical and Empirical Approaches to the Process and Impacts of Cross-Border and Transnational Cooperation in Europe, E. Medeiros (ed.), Springer, Cham, DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-74887-0_2.
Straczuk, J. 2006. Kulturowe zróżnicowanie pogranicza-koncepcje badawcze, [in:] Oblicza lokalności: różnorodność miejsc i czasu, J. Kurczewska (ed.), Wydawnictwo IFIS PAN, Warszawa.
Trzcielińska-Polus, A. 2017. Polityka imigracyjna Niemiec w dobie kryzysu uchodźczego w Europie, [in:] Między tolerancją a niechęcią. Polityka współczesnych państw europejskich wobec migrantów i mniejszości, A. Adamczyk, A. Sakson, C. Trosiak (eds.), Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań.
Woźniak, M. 2021. Ochrona praw podstawowych w Unii Europejskiej w perspektywie Karty Praw Podstawowych UE, “Rocznik Administracji Publicznej”, vol. 7, pp. 51–72.
Zabielska, I. 2013. Transgraniczna współpraca regionów, [in:] Wybrane aspekty rozwoju regionalnego, R. Kisiel, M. Wojarska (eds.), Fundacja Wspieranie i Promocja Przedsiębiorczości na Warmii i Mazurach, Olsztyn.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/k.2025.32.2.29-43
Data publikacji: 2026-01-19 00:09:01
Data złożenia artykułu: 2025-07-06 16:49:37
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Agnieszka Pieniążek
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.