Email this article 
Hide
Show all
In search of the optimal model of educational relationship
Abstract
Introduction: The relationship between a teacher and a pupil plays a fundamental role in the optimal education of young people. Therefore, the educational process and its effectiveness depend on how this relationship is understood and structured.
Research Aim: The main problem this paper addresses is contained in the following question: Which model of the educational relationship in the school setting can/should be considered optimal?
Evidence-based Facts: The structure of pedagogical knowledge encompasses descriptive, normative, and applicative areas. This article demonstrates the importance of individual areas of knowledge in the context of the optimal model of the educational relationship.
Summary: The adoption and justification of a theoretical model of the educational relationship leads to the identification of applicative solutions in the field of education.
Keywords
Full Text:
PDFReferences
Anzenbacher, A. (1965). Die Philosophie M. Bubers. Verlag A. Schendl.
Bloom, A. (2012). Umysł zamknięty. O tym, jak amerykańskie szkolnictwo wyższe zawiodło demokrację i zubożyło dusze dzisiejszych studentów. Zysk i S-ka Wydawnictwo.
Böhm, W. (2004). Zur Pädagogik Marian Heitgers—Einige Einführende Gedanken. In M. Heitger (Ed.), Bildung als Selbstbestimmung (pp. 7–18). Schöningh.
Brezinka, W. (1974). Grundbegriffe der Erziehungswissenschaft. Analyse, Kritik, Vorschläge. E. Reinhardt.
Brumlik, M. (2003). Cel wychowania. In D. Lenzen & F. Rost (Eds.), Podstawowe pojęcia pedagogiczne (pp. 88–94). Wydawawnictwo Mater.
Buber, M. (1968). Wychowanie. Znak, 166(4), 442–461.
Dłubacz, W. (2008). Światopogląd. In A. Maryniarczyk (Ed.), Powszechna encyklopedia filozofii (pp. 346–347). Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.
Dziaczkowska, L. (2024). (Nie)obecność ideałów i celów wychowania (nie tylko) w języku pedagogiki. Paedagogia Christiana, 1(53), 29–58. https://doi.org/http://dx.doi.org/10.12775/PCh.2024.002
Gnitecki, J. (1999). Zarys pedagogiki ogólnej. Wojewódzki Ośrodek Metodyczny.
Heitger, M. (2004). Bildung als Selbstbestimmung. Schöningh.
Herbart, J. F. (2007). Pedagogika ogólna wywiedziona z celu wychowania. Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Hessen, S. (1997). O sprzecznościach i jedności wychowania. Zagadnienia pedagogiki personalistycznej. Wydawnictwo „Żak”.
Instytut Pedagogiki UMCS. (2025, listopada 7). Zdrowa Szkoła – Zdrowy Uczeń. W trosce o zdrowe relacje. https://www.umcs.pl/pl/o-konferencji,32835.htm
Jaeger, W. (1962). Paideia. Instytut Wydawniczy PAX.
Jaroszyński, P. (2003). Ideologia. In A. Maryniarczyk (Ed.), Powszechna encyklopedia filozofii (pp. 731–734). Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.
Jeziorański, M. (2022). Relacja wychowawcza. Rozumienie, modele, propozycja. Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Jeziorański, M. (2025). Homo absconditus – od założeń antropologicznych do uwarunkowań metodologicznych w pedagogice. In A. Korzeniecka-Bondar, B. Kunat, & K. Szorc (Eds.), Od ogólnej metodologii nauk do praktyk badawczych w pedagogice (pp. 41-57). Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Kamiński, S. (1998). Światopogląd, religia, teologia. Zagadnienia filozoficzne i metodologiczne. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Kotłowski, K. (1976). Aksjologiczne podstawy teorii wychowania moralnego. Ossolineum.
Kowalczyk, S. (1979). Podstawy światopoglądu chrześcijańskiego. Ośrodek Dokumentacji i Studiów Społecznych.
Kunowski, S. (2004). Podstawy współczesnej pedagogiki. Wydawnictwo Salezjańskie.
Liessmann, K. P. (2019). Bildung als Provokation. Piper.
Marcel, G. (2001). Być i mieć. De Agostini: in cooperation with Ediciones Altaya Polska.
März, F. (1965). Einführung in die Pädagogik. Sechs Kapitel zur Orientierung in der pädagogischen Wirklichkeit. Kösel-Verlag.
Milerski, B., & Śliwerski, B. (Eds.). (2000). Leksykon PWN.
Pedagogika. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Montaigne, M. (1995). Próby. In S. Wołoszyn (Ed.), Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej (pp. 234–240). Strzelec.
Nohl, H. (1988). Die pädagogische Bewegung in Deutschland und ihre Theorie. Klostermann.
Nowak, M. (1999). Podstawy pedagogiki otwartej. Uje̜cie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej. Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Nowak, M. (2008). Teorie i koncepcje wychowania. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Nowak, M. (2019). Pedagogika personalistyczna. In Z. Kwieciński, & B. Śliwerski (Eds.), Pedagogika. Podręcznik akademicki (pp. 487–508). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Pindar. (1987). Ody zwycięskie: Olimpijskie, pytyjskie, nemejskie, istmijskie. Wydawnictwo Literackie.
Rousseau, J. J. (1995). Emil czyli o wychowaniu. In S. Wołoszyn (Ed.), Źródła do dziejów wychowania i myśli pedagogicznej (pp. 467–483). Strzelec.
Salamucha, A., & Magier, P. (2013). W obronie pedagogiki chrześcijańskiej. Paedagogia Christiana, 1, 155–169. https://doi.org/https://doi.org/10.12775/PCh.2013.009
Śliwerski, B. (2010). Współczesne teorie i nurty wychowania. Impuls.
Węcławski, M. (2021). Gabriel Marcel i etyka heterocentryczna. Roczniki Filozoficzne, LXIX(2), 285–303. https://doi.org/https://doi.org/10.18290/rf21692-12
Zachariasz, A. L. (2005). Wartości, czyli obowiązywanie i powinność jako momenty bytowe kultury. In A. L. Zachariasz (Ed.), Byt i powinność: Czyli status i funkcje wartości (pp. 15–27). Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Zirfas, J. (2021). Pädagogische Anthropologie. Ferdinand Schöningh.
h.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2026.45.3.21-36
Date of publication: 2026-09-28 10:44:43
Date of submission: 2025-12-20 14:17:25
Statistics
Indicators
Copyright (c) 2026 Marek Jeziorański
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.