A New Expert Opinion as Grounds for the Reopening of Judicial Proceedings Propter Nova: Commentary on the Judgment of the Supreme Court of 16 May 2018 (V KO 26/18, LEX no. 2515771)
Abstract
The Supreme Court’s judgment of 16 May 2018 (V KO 26/18) concerns the issue of recognition of a new expert opinion, prepared on the basis of the same evidence as the expert opinion issued in the course of the court proceedings covered by the motion for reopening, and which only contains different conclusions. The Supreme Court stated that such an opinion should be considered as new evidence, justifying the resumption of proceedings, if the different conclusions were drawn on the basis of new research methods previously unknown to the experts giving their opinions. The authors fully endorse the above view, pointing out that scientific and technological progress allows for the development of more and more accurate examination procedures, thus creating the possibility of examining evidence and clarifying cases even many years after the crime was committed. Therefore, there is a high probability that there will be cases in which the achievements of modern science and technology will allow for the formulation of completely different conclusions from those made in validly concluded criminal trials. In the commentary, three criteria are formulated, the fulfilment of which allows one to consider a newly drawn up expert opinion as new evidence warranting the resumption of proceedings: 1) the preparation of a new opinion by a new expert or a new team of experts (often an interdisciplinary team), even if they would have given an opinion based on the same evidence and traces that had already been the subject of examinations and expert opinions based on them; 2) the use of new research methods, previously unknown or not used in the original opinion, as a result of developments in science and technology, enabling a more complete and thorough analysis of the research material; 3) the adoption of different conclusions by the experts from the research carried out thanks to the use of innovative research methods which were unknown or not used in the original opinion.
Keywords
Full Text:
PDF (Język Polski)References
LITERATURA
Bojańczyk A., Dowód prywatny w postępowaniu karnym w perspektywie prawnoporównawczej, Warszawa 2011.
Dudka K., Pojęcie nowego dowodu przy wznowieniu postępowania karnego, [w:] Zagadnienia dowodowe w procesie karnym, red. T. Gardocka, D. Jagiełło, Warszawa 2017.
Dudzik B., Wznowienie postępowania sądowego w świetle ostatnich nowelizacji kodeksu postępowania karnego (zagadnienia wybrane), [w:] Verba volant, scripta manent. Proces karny, prawo karne skarbowe i prawo wykroczeń po zmianach z lat 2015–2016. Księga pamiątkowa poświęcona Profesor Monice Zbrojewskiej, red. T. Grzegorczyk, R. Olszewski, Warszawa 2017.
Dzierżanowska J., Nowe metody identyfikacji kryminalistycznej i ich wykorzystanie w procesie karnym na przykładzie ekspertyzy osmologicznej, Lublin 2010.
Dzierżanowska J., Studzińska J., Kryteria oceny dowodu z opinii biegłego w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, „Roczniki Nauk Prawnych” 2015, vol. 25(2). https://doi.org/10.18290/rnp.2015.25.2-2
Eichstaedt K., Biegły sądowy dziś i jutro. Rozważania na temat instytucji biegłego sądowego (zagadnienia wybrane), „Przegląd Sądowy” 2025, nr 1.
Eichstaedt K., Znaczenie opinii prywatnej w postępowaniu karnym, „Prokuratura i Prawo” 2016, nr 4.
Gaberle A., Dowody w sądowym procesie karnym. Teoria i praktyka, Kraków 2010.
Girdwoyń P., Nowe metody identyfikacji w praktyce sądowej, „Jurisprudencija” 2005, vol. 66(58).
Girdwoyń P., Opinia biegłego w sprawach karnych w europejskim systemie prawnym. Perspektywy harmonizacji, Warszawa 2011.
Gruza E., Błędy w opiniach biegłych sądowych – w kontekście niesłusznych skazań, „Studia Iuridica” 2021, vol. 88. https://doi.org/10.31338/2544-3135.si.2021-88.6
Gruza E., Goc M., Moszczyński J., Kryminalistyka, czyli o współczesnych metodach dowodzenia przestępstw, Warszawa 2020.
Hofmański P., Zabłocki S., Elementy metodyki pracy sędziego w sprawach karnych, Kraków 2011.
Karczmarska D., Dowód naukowy, [w:] Prawo dowodowe. Zarys wykładu, red. R. Kmiecik, Warszawa 2008.
Kasprzak J., Skorupka J., Dowód naukowy, [w:] System Prawa Karnego Procesowego, t. 8: cz. 1: Dowody, red. J. Skorupka, Warszawa 2019.
Kwiatkowska-Wójcikiewicz V., Wstęp, [w:] Kryminalistyka dla prawa. Prawo dla kryminalistyki, red. V. Kwiatkowska-Wójcikiewicz, Toruń 2010.
Rybicki P., Pękała M., Winczakiewicz A., Kupczyński J., Błędy w opiniach biegłych a pomyłki sądowe. Możliwości i sposoby naprawy, Warszawa 2015.
Sitek E., Sprawa Tomasza Komendy. Czekałem na was 18 lat, „Gazeta Policyjna” 2019, nr 2.
Stefański R.A., Zabłocki S., Komentarz do art. 393, [w:] Kodeks postępowania karnego, t. 3: Komentarz do art. 297–424, red. R.A. Stefański, S. Zabłocki, Warszawa 2021, LEX/el. 2021.
Szaplonczay A., Wadliwe opinie biegłych jako przyczyna pomyłek sądowych w polskim procesie karnym. Sygnalizacja możliwości naprawczych, „Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały” 2019, nr 1.
Tomaszewski T., Dowód z opinii biegłego w procesie karnym, Kraków 1998.
Waltoś S., Hofmański P., Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2023.
Waszkiewicz P., Niesłuszne skazania. Skala zjawiska i jego przyczyny w świetle wyników badań prowadzonych w Polsce i za granicą, Warszawa 2024.
Widacki J. (red.), Kryminalistyka, Warszawa 2016.
Wójcikiewicz J., Dowód naukowy w procesie sądowym, Kraków 2000.
Wójcikiewicz J., Temida nad mikroskopem. Judykatura wobec dowodu naukowego 1993–2008, Toruń 2009.
Wójcikiewicz J., Wstęp, [w:] Ekspertyza sądowa. Zagadnienia wybrane, red. J. Wójcikiewicz, Warszawa 2007.
Zbrojewska M., Rola i stanowisko prawne Sądu Najwyższego w procesie karnym, Warszawa 2013.
Zubańska M., Knut P., Niewykryte przestępstwa sprzed lat, nowoczesne narzędzia techniki kryminalistycznej i policyjne Zespoły do spraw Przestępstw Niewykrytych, czyli crimen grave non potest esse impunibile – cz. II, „Problemy Kryminalistyki” 2018, nr 1.
ŹRÓDŁA INTERNETOWE
Tomaszewski T., Wstępne założenia do projektu ustawy o biegłych sądowych, 3.07.2024, https://kryminalistyka.pl/wp-content/uploads/2024/07/Zalozenia-do-ustawy-3.07.2024-ZALOZENIA-DO-PROJEKTU-USTAWY-O-BIEGLYCH-SADOWYCH.pdf (dostęp: 22.12.2025).
AKTY PRAWNE
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. 2025, poz. 46, ze zm.).
Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013, poz. 1247).
Ustawa z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2016, poz. 437).
ORZECZNICTWO
Postanowienie SN z dnia 20 lutego 2006 r., IV KO 29/05, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 388.
Postanowienie SN z dnia 2 października 2019 r., II KO 9/19, LEX nr 3552236.
Postanowienie SN z dnia 7 marca 2023 r., I KO 28/22, LEX nr 3514330.
Postanowienie SN z dnia 20 września 2023 r., I KO 16/22, LEX nr 3608749.
Postanowienie SN z dnia 17 września 2025 r., I KO 89/25, LEX nr 3913069.
Wyrok SN z dnia 9 grudnia 2009 r., IV KO 103/09, LEX nr 608367.
Wyrok SN z dnia 30 września 2016 r., III KO 20/16, Legalis.
Wyrok SN z dnia 16 maja 2018 r., V KO 26/18, LEX nr 2515771.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2025.34.5.351-364
Date of publication: 2026-01-07 09:52:54
Date of submission: 2025-11-14 01:11:11
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Barbara Dudzik, Joanna Dzierżanowska

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.