Historia jako komponent wojny informacyjnej i kognitywnej Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie

Walenty - Baluk

Abstract


Agresji militarnej Rosji przeciwko Ukrainie w latach 2014–2024 towarzyszą również działania o charakterze niemilitarnym. Wojna informacyjna odgrywa istotną rolę w tym segmencie operacji. Historia stanowi fundamentalny komponent wojny informacyjnej i poznawczej prowadzonej przez Rosję przeciwko Ukrainie w celu wsparcia działań zbrojnych. Rosyjska propaganda intensywnie wykorzystuje zagadnienia historyczne jako element wojny informacyjnej i poznawczej przeciwko Ukrainie w dwóch głównych celach. Pierwszym z nich jest uniemożliwienie ukształtowania się na Ukrainie skonsolidowanego państwa narodowego z własną pamięcią historyczną. Drugim celem jest uzasadnienie prowadzenia wojny zbrojnej przeciwko Ukrainie. Wspólnym mianownikiem powyższych działań rosyjskiej propagandy jest twierdzenie Władimira Putina o Ukrainie jako państwie upadłym. Historia pokazuje jednak, że wbrew tym założeniom prezydent Federacji Rosyjskiej osiągnął rezultat przeciwny do zamierzonego – w postaci narodu i państwa ukraińskiego skutecznie przeciwstawiających się rosyjskiej agresji, w tym również w sferze wojny informacyjnej i poznawczej.

Keywords


Ukraina; Rosja; wojna informacyjna; wojna poznawcza; wojna pamięci

References


Baluk W. (2024), Historia jako komponent wojny informacyjnej Rosji przeciwko Ukrainie, https://www.stopfake.org/pl/historia-jako-komponent-wojny-informacyjnej-rosji-przeciwko-ukrainie [dostęp: 22.11.2024].

Baluk W., Danyłenko S. (2021), Setna rocznica układu Piłsudski–Petlura w obiektywie rosyjskiej propagandy, [w:] W. Baluk, J. Makar, M. Doroszko (red.), Dziedzictwo Józefa Piłsudskiego i Symona Petlury. Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość partnerstwa Polski i Ukrainy, Lublin.

Doroshko M. (2022), Росія проти України: історичний фронт, „Wschód Europy. Studia humanistyczno-społeczne” 2022, nr 2.

Gazeta (2018), «Русские не спасли»: почему пала гетманская Украина, https://www.gazeta.ru/science/2018/12/13_a_12094561.shtml [dostęp: 30.10.2024].

Griffin S.(2022), «Русский мир» або священна світова війна? Реальна ідеологія вторгнення в Україну, http://kyiv-pravosl.info/2022/07/21/russkyj-myr-abo-svyaschenna-svitova-vijna-realna-ideolohiya-vtorhnennya-v-ukrajinu/?fbclid=IwAR2DMz-JtznnZYOrIukpeXGNY0mUVYU-r4lBD5hvlf_cT3rEe0Q3PPdg5J8 [dostęp: 23.11.2024].

Heller M. (2002), Historia Imperium Rosyjskiego, Warszawa.

History (2024), События под Конотопом летом 1659 года, https://history.ric.mil.ru/Stati/item/117462/ [dostęp: 25.11.2024].

Infosecurity24 (2022), Umysł polem bitwy. Zrozumieć wroga i wygrać bez broni, https://infosecurity24.pl/bezpieczenstwo-wewnetrzne/umysl-polem-bitwy-zrozumiec-wroga-i-wygrac-bez-broni [dostęp: 23.11.2024].

Kremlin (2008), Дмитрий Медведев направил послание Президенту Украины Виктору Ющенко, посвящённое проблематике так называемого «голодомора», http://kremlin.ru/events/president/news/2081 [dostęp: 27.11.2024].

Kremlin (2021a), Обращение Президента Российской Федерации, http://www.kremlin.ru/events/president/news/66181 [dostęp: 26.11.2024].

Kremlin (2021b), Статья Владимира Путина «Об историческом единстве русских и украинцев», http://www.kremlin.ru/events/president/news/66181 [dostęp: 20.11.2024].

Legucka A. (2023), Targeting Poland: History as a Tool of Russian Disinformation, [w:] Disinformation and The Resilience of Democratic Societies, red. R. Kupiecki i A. Legucka, Warsaw.

Lenta (2020), Украина отказалась отмечать День Победы, https://lenta.ru/news/2020/02/29/pobeda/ [dostęp: 19.11.2024].

NTV (2022), Жириновский предсказывал независимость только шести областей Украины, https://www.ntv.ru/novosti/2701090/ [dostęp: 30.10.2024].

Olechowski A. P. (2022), Dezinformacja i propaganda orężem wojny kognitywnej, „Media i Społeczeństwo” 2022, nr 17.

Peremogi (2020), Голодомор – это фейк, – выдающийся украинский историк Петр Толочко, https://peremogi.livejournal.com/54463526.html [dostęp: 25.11.2024].

Picreadi (2024) «Война исторических нарративов – это часть гибридной войны», https://picreadi.ru/vojna-istoricheskih-narrativov-eto-chast-gibridnoj-vojny/ [dostęp: 25.11.2024].

Pravoslavie (2022), Патриарх Кирилл: Мы молимся о единстве Святой Руси, https://pravoslavie.ru/148811.html [dostęp: 24.11.2024].

Press (2014) Киевская хунта и фашистская Германия: исторические параллели, https://www.vkpress.ru/vkinfo/kievskaya-khunta-i-fashistskaya-germaniya-istoricheskie-paralleli/?id=78616 [dostęp: 28.11.2024].

Rada (2024), Парламент прийняв в цілому Закон України «Про захист конституційного ладу у сфері діяльності релігійних організацій», https://www.rada.gov.ua/news/razom/252622.html [dostęp: 25.11.2024].

Ratinggroup (2022), Динаміка ставлення до Голодомору 1932-33 рр., https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_files/rg_holodomor_112022.pdf [dostęp: 28.11.2024].

RG (2022a), "Батуринская резня": главный украинский фейк XVIII века, https://rg.ru/2022/04/05/baturinskaia-reznia-glavnyj-ukrainskij-fejk-18-go-veka.html [dostęp: 23.10.2024].

RG (2022b), Лавров: Нацистский режим в Киеве не может быть представителем интересов людей на востоке Украины, https://rg.ru/2022/09/24/lavrov-nacistskij-rezhim-v-kieve-ne-mozhet-byt-predstavitelem-interesov-liudej-na-vostoke-ukrainy.html [dostęp: 29.10.2024].

Ria (2008), Конотопская битва: что празднуют на Украине 29 июня. Справка, https://ria.ru/20080610/109835337.html [dostęp: 24.11.2024].

Ru (2018), Как миф о «Голодоморе» превратился в праздник ненависти к русским, https://vz.ru/world/2018/11/24/951668.html [dostęp: 19.11.2024].

RUS (2021), Путин: Украина может быть суверенной только в партнерстве с Россией, https://rus.err.ee/1608276210/putin-ukraina-mozhet-byt-suverennoj-tolko-v-partnerstve-s-rossiej [dostęp: 04.11.2024].

Rusarchives (2024), Мазепа: к истории предательства, https://rusarchives.ru/online-project/mazepa-k-istorii-predatelstva [dostęp: 25.11.2024].

Rusidea (2022), Как погибала последняя подлинно пророссийская Украина, https://rusidea.org/250968869 [dostęp: 29.11.2024].

Shevchenko O. (2020), Князь Володимир Великий у неоімперській пропаганді Росії: привласнення чужої історії, „Biuletyn. Monitoring propagandy i dezinformacji” 2020, nr 1.

Tass (2022), Мединский назвал присоединение территорий началом новой главы учебника мировой истории, https://tass.ru/politika/15929575 [dostęp: 26.11.2024].

Texty (2022), Пропагандисти в рясах, https://texty.org.ua/fragments/106512/propahandysty-v-ryasah-gur-oprylyudnylo-dani-chleniv-rpc-yaki-ahituyut-za-vijnu-proty-ukrayiny/ [dostęp:27.11.2024].

Topwar (2022), Миф о 300 «украинских спартанцах», которые встали на пути у большевистских орд, https://topwar.ru/201514-mif-o-300-ukrainskih-spartancah-kotorye-vstali-na-puti-u-bolshevistskih-ord.html [dostęp: 25.11.2024].

Trojan S., Kyrydon A. (2017) , Przestrzeń informacyjna: wojna pamięci, „Oblicza Komunikacji” 2017, nr 10.

Vesti (2021), Путин напомнил, как возникла Украина, https://www.vesti.ru/article/2574954 [dostęp: 03.11.2024].

Vesti (2022), Запад хочет "отменить" День Победы над нацистской Германией, https://www.vesti.ru/article/2705237 [dostęp: 18.11.2024].

Аржаковский А (2024), «Этическая функция истории заключается в очищении памяти», https://www.rfi.fr/ru [dostęp: 27.11.2024].

Злива З. (2024), РПЦ закликала вірян на «священну війну» з Україною, https://detector.media/infospace/article/224768/2024-03-28-rpts-zaklykala-viryan-na-svyashchennu-viynu-z-ukrainoyu/ [dostęp:24.11.2024].

Когут Ю. (2021), Кібервійна та безпека об’єктів критичної інфраструктури, Київ 2021, s. 33.

Плотникова А., Гусевская Н. Ю. (2020), Историческая политика как поле информационной войны: «Развитие политических институтов и процессов: зарубежный и отечественный опыт» [w:] Сборник научных статей XI Всероссийской научно-практической конференции с международным участием, Омск.

Почерцов Г. (2019), Когнитивные войны в соц-медиа, массовой культуре и массовых коммуникациях, Харьков.

Рогожин В. (2022), Возвращение русских земель и Священная война, https://www.4vsar.ru/articles/pyt-rossii/vozvraschenie-rysskih-zemel-i-svyaschennaya-168892/ [dostęp: 25.11.2024].

Романов Д. (2018), Гетман Украины — немецкий ставленник Скоропадский, https://regnum.ru/news/polit/2397341.html [dostęp: 29.11.2024].

Сегеда C., Шевчук В. (2019), Гібридна війна Росії проти України: історичний вимір, „Наука і оборона” 2019, № 1, s. 31-35.

Талікова K. (2017), Історія за версією Путіна. Претензії на Анну Ярославну, доньку Ярослава Мудрого, https://www.radiosvoboda.org/a/28519310.html [dostęp: 19.10.2024].

Шевцова Л. (2019), Кремль задействует все средства для подрыва Украины, https://www.brookings.edu/on-the-record/ [dostęp: 27.10.2024].

Штепа В.(2024), Истоки и цели «победобесия», https://icds.ee/ru/istoki-i-celi-pobedobesija/ [dostęp: 25.11.2024].

Яковлева Т. Г.(2024) , Гадячский договор - легенда и реальность, http://www.hist.msu.ru/Labs/UkrBel/jakovl.html [dostęp: 23.11.2024].




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/teka.2024.19.2.33-48
Date of publication: 2026-01-12 10:23:36
Date of submission: 2025-01-20 12:17:50


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0 PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Walenty - Baluk

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.