Wewnętrzne oświetlenie mieszkań jako źródło zewnętrznego zanieczyszczenia światłem

Tomasz Ściężor

Streszczenie w języku polskim


W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących wpływu wewnętrznego oświetlenia mieszkań na jednym z osiedli krakowskich na wzrost zanieczyszczenia światłem w otoczeniu. Celem badania było określenie skali tego typu zanieczyszczenia światłem w odniesieniu do oświetlenia ulicznego oraz wskazanie potencjalnych negatywnych oddziaływań oświetlanych wnętrz na otoczenie. Stwierdzono, że oświetlenie to w znikomy sposób przyczynia się do wzrostu jasności łuny świetlnej nocnego nieba, co w praktyce nie wpływa na tę formę zanieczyszczenia światłem. Niejednokrotnie wpływa ono jednak na komfort życia mieszkańców osiedla, oświetla bowiem sąsiednie okna, balkony i tarasy. W przypadku mieszkań położonych na niższych kondygnacjach ich oświetlenie oddziałuje na wegetację pobliskich drzew i krzewów. Należy podkreślić, że w zdecydowanej większości przy-padków oświetlenie mieszkań jest wyłączane przed północą, co pozwala na spokojny sen, nawet przy braku zasłon, rolet itp. Jednakże wieczorem jasno oświetlone okna stają się pułapką dla owadów nocnych, a pośrednio również dla polujących na nie ptaków czy nietoperzy. Tworząc na elewacjach bloków mieszkalnych sztuczne konstelacje, jasno świecące okna powodują zakłócenie koordynacji ptaków migrujących i polujących w nocy. Należy zwrócić uwagę na to, że nawet ten wpływ oświe-tlenia wewnętrznego na środowisko można znacząco zredukować poprzez zasłanianie okien na noc.


Słowa kluczowe


zanieczyszczenie świetlne; oświetlenie wnętrz; dobrostan mieszkańców; zewnętrzna emisja oświetlenia wnętrz

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Al-Ansari, R., Alawad, A., Hareri, R. (2022). An Exploratory Study on the Effect of Indoor Lighting for Buildings on Light Pollution. Art and Design Review, 10(1), 120–135. DOI: https://doi. org/10.4236/adr.2022.101009

Balafoutis, T., Skandali, C., Niavis, S., Doulos, L.T., Zerefos, S.C. (2025). Light Pollution Beyond the Visible: Insights from People’s Perspectives. Urban Science, 9, 251. DOI: https://doi. org/10.3390/urbansci9070251

Bará, S. (2025). Light Pollution from Windows in Buildings. Preprints da Corredoira. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.15870020

Bará, S., Rodríguez-Arós, Á., Pérez, M., Tosar, B., Lima, R.C., Sánchez de Miguel, A., Zamorano, J. (2019). Estimating the Relative Contribution of Streetlights, Vehicles, and Residential Light-ing to the Urban Night Sky Brightness. Lighting Research & Technology, 51(7), 1092–1107. DOI: https://doi.org/10.1177/1477153518808337

Cęckiewicz, W. (2015). Rozmowy o architekturze. T. 1. Instytut Architektury.

Cinzano, P. (2000). Modelling Light Pollution from Searchlights. Memorie della Società Astronomica Italiana, 71, 239–248.

Czaja, M., Kołton, A. (2022). How Light Pollution Can Affect Spring Development of Urban Trees and Shrubs. Urban Forestry & Urban Greening, 77, 127753. DOI: https://doi.org/10.1016/j. ufug.2022.127753

Czarnecka, K., Błażejczyk, K., Morita, T. (2021). Characteristics of Light Pollution: A Case Study. Environmental Pollution, 285, 118113. DOI: https://doi.org/10.1016/j.envpol.2021.118113

Hirschhofer, S., Ranacher, P., Weibel, R., Helm, B., Ćiković, D., Barišić, S., Taylor, L., Bjelić, M., Laušić, B., Schmid, B. (2026). When Nocturnally Migrating Birds Encounter Low-Level Light Pollution Patches: A Case Study from the Croatian Coast. Biological Conservation, 313, 111620. DOI: https://doi.org/10.1016/j.biocon.2025.111620

Kyba, C.C., Ruhtz, T., Fischer, J., Hölker, F. (2011). Cloud Coverage Acts as an Amplifier for Eco-logical Light Pollution in Urban Ecosystems. PLOS One, 6(3), e17307. DOI: https://doi. org/10.1371/journal.pone.0017307

Kyba, C.C.M., Tong, K.P., Bennie, J., Birriel, I., Birriel, J., Cool, A., Danielsen, A., Davies, T. W., Lugt, P. van der, Edwards, W., Ehlert, R., Falchi, F., Giacomelli, A., Giubbilini, F., Haaima, M., Hesse, C., Heygster, G., Hölker, F., Gaston, K.J. (2015). Worldwide Variations in Artificial Skyglow. Scientific Reports, 5, 12180. DOI: https://doi.org/10.1038/srep12180

Lao, S., Robertson, B.A., Anderson, A.W., Blair, R.B., Eckles, J.W., Turner, R.J., Loss, S.R. (2020). The Influence of Artificial Light at Night and Polarized Light on Bird-Building Collisions. Biological Conservation, 241, 108358. DOI: https://doi.org/10.1016/j.biocon.2019.108358

Lau, E., Krug, W. (1968). Equidensitometry. Focal Press.

Marin, C. (2011). Starlight: A Common Heritage. W: Proceedings of the International Astronomical Union. Vol. 5. Symposium S260: The Role of Astronomy in Society and Culture (s. 449–456). Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/S1743921311002663

Ministry of the Environment, Government of Japan (2006). Guidelines for Countermeasures against Light Pollution. Online https://www.env.go.jp/en/headline/310.html (dostęp: 16.12.2025).

Novak, T, Valicek, P., Gasparovsky, D., Raditschova, J., Brzobohaty, A. (2025). Large Residential Area Light Pollution Modelling. W: Proceedings of the CIE 2025 Midterm Meeting (s. 796–805). DOI: https://doi.org/10.25039/x051.2025/kc7797

Owens, A.C.S., Cochard, P., Durrant, J., Farnworth, B., Perkin, E.K., Seymoure, B. (2020). Light Pollution Is a Driver of Insect Declines. Biological Conservation, 241, 108259. DOI: https:// doi.org/10.1016/j.biocon.2019.108259

Pérez Vega, C. (2024). The Environmental Impact of Artificial Lighting in Urban Settings: Gaps, Challenges, and Sustainable Lighting Design. Doctoral dissertation. Freie Universität Berlin. DOI: https://doi.org/10.17169/refubium-43485

Podwawelskie 5.16 (2022). W: Szlakami dziedzictwa. Krakowskie osiedla modernizmu lat 1945–1990. Wybrane przykłady. Online: http://www.sarp.krakow.pl/sd/om/016/index.html (dostęp: 16.12.2025).

Posch, T., Hölker, F., Uhlmann, T., Freyhoff, A. (2013). Das Ende der Nacht: Lichtsmog: Gefahren – Perspektiven – Lösungen. Wiley.

Ściężor, T. (2021). Effect of Street Lighting on the Urban and Rural Night-Time Radiance and the Brightness of the Night Sky. Remote Sensing, 13(9), 1654. DOI: https://doi.org/10.3390/ rs13091654

Ściężor, T. (2022). Lighting of Pedestrian and Pedestrian-Driving Routes in a Housing Estate as a Source of Light Pollution. Technical Transactions, (12), 1–17. DOI: https://doi.org/10.37705/ TechTrans/e2022012

UNESCO (2009). International Workshop and Expert Meeting on Starlight Reserves and World Heritage (Fuerteventura, Spain, 16 March 2009). Online: https://whc.unesco.org/en/news/507 (dostęp: 16.12.2025).

Verheijen, F.J. (1985). Photopollution: Artificial Light Optic Spatial Control Systems Fail to Cope with. Incidents, Causation, Remedies. Experimental Biology, 44(1), 1–18.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/b.2026.81.0.57-71
Data publikacji: 2026-04-08 00:00:00
Data złożenia artykułu: 2026-04-08 11:28:33


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Tomasz Ściężor

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.